Phần lớn công chúng quốc tế và du khách thường tiếp cận văn hóa Việt Nam qua ẩm thực, những câu chuyện du lịch hay các thước phim điện ảnh. Tuy nhiên, mảng nghệ thuật thị giác lại chưa nhận được sự chú ý tương xứng. Đây là một khoảng trống đáng tiếc, bởi Việt Nam sở hữu một nền truyền thống mỹ thuật phong phú kéo dài nhiều thế kỷ từ gốm cổ, hội hoạ thời chiến cho đến đương đại. Thực tế, rào cản không nằm ở chỗ chúng ta thiếu tác phẩm, mà bởi có quá ít đầu sách chất lượng về chủ đề này tiếp cận được tủ sách của độc giả.
Dưới đây là 6 tác phẩm xuất sắc thuộc các mảng khác nhau của văn hóa thị giác Việt Nam, mang đến một bức tranh toàn cảnh và sâu sắc mà người đọc khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác.
Đây được đánh giá là cuốn cẩm nang nhập môn toàn diện nhất hiện nay về mỹ thuật Việt Nam trong một cuốn sách duy nhất. Tác phẩm bao quát từ hội họa, đồ họa in ấn, điêu khắc cho đến gốm sứ và kiến trúc qua các thời kỳ lịch sử cho tới tận ngày nay. Với số lượng kiến thức đồ sộ, cuốn sách vừa là điểm khởi đầu lý tưởng cho người mới, vừa là tài liệu tham khảo giá trị cho những ai muốn nghiên cứu sâu. Nếu chỉ được chọn một cuốn sách duy nhất về mỹ thuật Việt Nam, đây chính là cái tên số 1.
2. Cửu Long Giang Khói Lửa (Mekong Diaries: Viet Cong Drawings and Stories, 1964–1975)
Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nhiều chiến sĩ trên đường Trường Sơn đã mang theo sổ ký họa bên mình như một thứ vũ khí tinh thần. Cuốn sách này tập hợp những bức vẽ, bài thơ và phong thư được họ thực hiện dọc dòng sông Mekong trong giai đoạn 1964 - 1975. Không phải những tác phẩm trau chuốt nơi xưởng họa, đây là những thước phim tư liệu bằng nét vẽ của những con người muốn lưu giữ cái đẹp ngay giữa bom đạn. Sức sống và tinh thần của họ hiện rõ trên từng trang sách, tạo nên một giá trị độc bản không thể thay thế.
3. Phố Cổ Hà Nội: Kí Họa Và Hồi Ức (Hanoi's Old Quarter: Sketches and Memories)
Gần 60 họa sĩ và kiến trúc sư thuộc nhóm Urban Sketchers Hanoi đã dành nhiều năm để ghi lại hình ảnh 36 phố phường Hà Nội trước bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng. Thành quả là hơn 200 bức ký họa ghi lại từ những búi dây điện chằng chịt, những ngôi nhà hình ống sơn vàng, cho đến lớp bụi thời gian của một đô thị nghìn năm tuổi. Tác phẩm này đã vinh dự nhận Giải thưởng Bùi Xuân Phái năm 2019 - một bảo chứng cho giá trị nghệ thuật và ý nghĩa di sản được giới chuyên môn công nhận.
4. Vietnam Posters and Billboards (Tranh cổ động và Biển quảng cáo Việt Nam)
Cuốn sách phác họa lại lịch sử tranh cổ động Việt Nam từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp cho đến thời hiện đại. Điểm đặc biệt nằm ở chỗ nhiều tác phẩm thời kỳ đầu được thực hiện hoàn toàn thủ công, khắc trên mộc bản và in trên giấy bản trong điều kiện thiếu thốn của chiến khu. Là một biên niên sử bằng hình ảnh về cách Việt Nam đối thoại với nhân dân qua nhiều thập kỷ thăng trầm, đây là cuốn sách có sức hút lớn khiến độc giả khó có thể rời mắt một khi đã lật mở.
5. 50 Spaces Hà Nội - Huế - Sài Gòn
Tác phẩm hội tụ 50 công trình kiến trúc biểu tượng trải dài qua ba thành phố lớn, được vẽ tay tỉ mỉ bởi các kiến trúc sư tâm huyết: từ Cầu Long Biên, chợ Đồng Xuân, chợ Bến Thành cho đến Đại Nội Huế. Mỗi nét vẽ đều chứa đựng sự am hiểu sâu sắc mà chỉ những người thực sự dành thời gian sống và cảm nhận công trình mới có được, thay vì chỉ chụp lại một bức ảnh đơn thuần. Đặc biệt, toàn bộ doanh thu từ việc bán tranh gốc của dự án đã được quyên góp để hỗ trợ cộng đồng người khiếm thị tại Việt Nam, mang lại giá trị nhân văn sâu sắc cho cuốn sách.
6. Atlas of Vietnam: The Land of Charm (Atlas Việt Nam: Đất nước gấm hoa)
Thay vì sử dụng số liệu hay biểu đồ khô khan, toàn bộ 63 tỉnh thành của Việt Nam trong cuốn sách này được tái hiện sinh động qua các bức tranh minh họa. Từ địa hình, trang phục các dân tộc cho đến những nét văn hóa đặc trưng vùng miền đều được lồng ghép khéo léo, kích thích sự tò mò và giữ chân người đọc. Đây là lựa chọn hoàn hảo cho những ai muốn khám phá trọn vẹn sự đa dạng địa lý và văn hóa của Việt Nam, vượt ra ngoài những điểm du lịch thông thường.
Nền nghệ thuật Việt Nam có bề dày hàng thế kỷ, song những ấn phẩm làm nổi bật được giá trị này vẫn còn khá khiêm tốn. Sở hữu một trong sáu tựa sách trên không chỉ làm giàu thêm cho tủ sách cá nhân, mà còn là cách để tiếp cận một dòng chảy thẩm mỹ mà số đông thường bỏ lỡ.
Đối với những ai yêu mến Việt Nam, muốn tìm hiểu sâu hơn về đất nước này, hay đơn giản là trân trọng những cuốn sách đẹp có chiều sâu, đây đều là những gợi ý hoàn hảo. Độc giả có thể tìm kiếm và lựa chọn tác phẩm phù hợp nhất với mình trong bộ sưu tập đầy đủ tại Vietbookstore.
