Bán sách tiếng Việt ở Mỹ~Nơi tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha mới được coi là những tiếng phổ biến? 

Cứ vài tháng, lại có người hỏi chúng tôi một câu quen thuộc:

“Tại sao lại bán sách tiếng Việt khi phần lớn các em nhỏ lớn lên ở nước ngoài, thậm chí còn không đọc tiếng Việt trôi chảy?”

Đó là một câu hỏi rất dễ hiểu. Nghe qua thì cũng có lý. Nếu nghĩ theo hướng đơn giản nhất, người ta sẽ cho rằng cứ bán thứ gì dễ đọc, dễ dùng, thuận tiện nhất thì mới đúng là làm kinh doanh. Nhưng: 

Chúng tôi không bán thứ dễ đọc nhất! Chúng tôi đang cố gắng giữ lại điều dễ đánh mất nhất!

Ngôn ngữ không biến mất trong ngày một ngày hai

Nó biến mất rất chậm.

Ban đầu, đứa trẻ vẫn hiểu nhưng không còn trả lời bằng tiếng Việt nữa. Rồi dần dần, một số từ trở nên xa lạ. Sau đó, việc trò chuyện với ông bà trở nên ngập ngừng, chắp vá. Và đến một lúc nào đó, giữa các thế hệ không còn là khoảng cách địa lý nữa, mà là khoảng cách của ngôn từ.

Rào cản ngôn ngữ giữa các thế hệ là thực tế của rất nhiều gia đình Việt sống xa quê. Không phải vì họ không yêu tiếng Việt hay không trân trọng văn hóa Việt. Mà bởi cuộc sống ở một đất nước mới luôn quá bận rộn, tiếng Anh hiện diện ở khắp nơi, còn sách và tài liệu tiếng Việt thì trong nhiều năm vốn khó tìm, giá cao, và không phải lúc nào cũng đủ gần gũi để đủ hấp dẫn một đứa trẻ đang lớn lên giữa hai nền văn hóa.

Vì vậy, chúng tôi tin rằng sách là một trong những cách bền bỉ nhất để neo giữ lại tiếng mẹ đẻ trong mỗi đứa trẻ.

Không phải vì chỉ cần đọc vài cuốn sách là trẻ sẽ giỏi tiếng Việt ngay. Mà vì khi một đứa trẻ nhìn thấy tiếng Việt trên trang giấy, nghe một câu chuyện được kể bằng tiếng Việt, cười vì một chi tiết viết bằng tiếng Việt, thì ngôn ngữ ấy không còn là “một môn phải học” nữa. Nó trở thành một phần của trí tưởng tượng, của ký ức, của cảm giác thân thuộc. Nó trở thành nhà.

Chúng tôi chọn sách cho những gia đình muốn giữ tiếng Việt trong đời sống hằng ngày

Khi một phụ huynh tìm đến Viet Bookstore để hỏi sách tiếng Việt cho con, phần lớn không phải vì con họ đã đọc tiếng Việt tốt sẵn rồi. Ngược lại, họ tìm đến tiệm vì họ muốn con mình có cơ hội đến gần tiếng Việt hơn. Họ đang cố gắng tạo ra một môi trường nhỏ trong gia đình, nơi tiếng Việt vẫn hiện diện, vẫn tự nhiên, vẫn đáng để gắn bó.

Và chúng tôi luôn nghiêm túc xem điều đó là một trách nhiệm 

Mỗi cuốn sách chúng tôi chọn không chỉ là một sản phẩm để bán. Đó là một phần nhỏ trong nỗ lực của nhiều gia đình đang cố giữ cho tiếng mẹ đẻ trong chính mỗi gia đình. Với chúng tôi, ngôn ngữ không chỉ là một kỹ năng. Nó là một phần sống động của căn tính, bản ngã của mỗi người. Và sách là một trong những cách tự nhiên nhất để nuôi dưỡng phần đó.

Chúng tôi cũng chọn sách cho trường học và thư viện

Không chỉ có các gia đình. Nhiều học sinh gốc Việt đang ngồi trong lớp học ở Mỹ, Canada, Úc, Pháp và rất nhiều nơi khác trên thế giới. Nhiều em sống giữa hai ngôn ngữ mỗi ngày: ở nhà thì tiếng Việt không đủ nhiều để thật trôi chảy, còn ở trường thì hoàn toàn chìm trong ngôn ngữ bản địa.

Trong bối cảnh đó, sách không chỉ là sách. Sách còn là cảm giác được nhìn thấy.

Khi một đứa trẻ nhìn thấy sách tiếng Việt trong thư viện trường học, em ấy hiểu rằng ngôn ngữ và di sản văn hoá của mình cũng có chỗ đứng ở đây. Nó gửi đi một thông điệp rất quan trọng: bản sắc và văn hoá của em không phải thứ bên lề.

Đó là lý do chúng tôi làm việc với giáo viên, thủ thư, trường học và cả các tổ chức cộng đồng để tìm những đầu sách phù hợp, hấp dẫn, giàu giá trị văn hóa và thật sự hữu ích cho người đọc.

Sự hiện diện của sách tiếng Việt trong thư viện không nên chỉ là một hành động mang tính tượng trưng. Nó nên là một sự hiện diện "thật và chất" của  những cộng đồng đa ngôn ngữ và đa bản sắc.

Chúng tôi phục vụ cả những cộng đồng thường ít được nhắc đến nhất--nhà tù và nhà dưỡng lão

Nhiều thư viện công cộng nhận được yêu cầu về sách tiếng Việt nhiều hơn mọi người tưởng. Người đọc tiếng Việt không chỉ cần “có sách để đọc”. Họ cũng cần được cảm thấy rằng cộng đồng của mình được chào đón, được quan tâm, và được phục vụ đúng nghĩa.

Chúng tôi cũng làm việc với những tổ chức đặc thù hơn, như các nhà tù hay viện dưỡng lão. Trong những hoàn cảnh khó khăn như vậy, được đọc bằng tiếng mẹ đẻ đôi khi là một trong rất ít sợi dây còn nối một người với gia đình, với ký ức, với chính mình.

Khi một người đưa ra yêu cầu tiếp cận với sách tiếng Việt và tổ chức đó đáp ứng nhu cầu của họ, điều đó không còn là chuyện của một đầu sách nữa. Đó là một khoảnh khắc rất con người: khoảnh khắc ai đó cảm thấy mình vẫn được nhìn nhận, vẫn được kết nối, vẫn chưa hoàn toàn bị đánh mất.

Vâỵ thực sự chúng tôi đang bán cái gì?

Khi ai đó hỏi:
“Bán sách tiếng Việt cho những người có thể chưa đọc tiếng Việt tốt, liệu có đáng không?”

Thì điều họ thật sự đang hỏi là:
“Nỗ lực này có đáng để làm không?”

Và với chúng tôi, câu trả lời là có.

Bởi đây không chỉ là một quyết định kinh doanh. Đây còn là một quyết định về giá trị mà chúng tôi tin tưởng.

Chúng tôi tin rằng bản sắc là điều đáng để giữ. Ký ức sống trong ngôn ngữ. Và khi một gia đình mất đi sợi dây ngôn ngữ ấy, họ mất đi một phần rất khó gọi tên, nhưng cũng rất khó lấy lại.

Sống ở đâu là một chuyện. Nhưng cảm giác mình thuộc về đâu, nhiều khi nằm ở thứ văn hóa mình vẫn mang theo bên trong. Và sách là một trong những cách đẹp nhất để mang phần văn hóa ấy đi tiếp.

Có thể hôm nay, một đứa trẻ cầm một cuốn sách tiếng Việt lên chỉ vì tò mò. Nhưng biết đâu nhiều năm sau, chính em lại là người giữ gìn ngôn ngữ đó cho thế hệ tiếp theo.

Những điều như thế không hiện lên trong số liệu bán hàng. Nhưng đó chính là lý do công việc này có ý nghĩa với chúng tôi.

Chúng tôi không chỉ bán sách

Chúng tôi nói điều này nhiều lần, vì đó là điều chúng tôi thực sự tin.

Mỗi đơn hàng được gửi đi không chỉ là một giao dịch. Nó có thể đang đến với một gia đình muốn giữ tiếng Việt trong ngôi nhà của mình. Có thể đang đến với một trường học muốn chăm sóc học sinh một cách trọn vẹn hơn. Có thể đang đến với một thư viện đang cố gắng phục vụ cộng đồng của mình tốt hơn. Và đôi khi, nó đến với một người đọc ở đâu đó, chỉ đơn giản là đang nhớ một phần của chính mình.

Chúng tôi không bán thứ dễ đọc nhất.

Chúng tôi đang cố giữ lại điều dễ mất nhất.

Và chúng tôi tin rằng đó chính là điều mà cộng đồng người Việt xa quê xứng đáng có.

Chính vì vậy, mỗi đơn hàng các bạn ủng hộ. Mỗi review các bạn để lại, chúng tôi đều hết sức trân quý. Chúng tôi hiểu rằng các bạn đang thực sự giúp tôi đi xa hơn và gần hơn với sứ mệnh chúng tôi đặt ra cho chính mình ở vietbookstore.com