Những ký ức Trung Thu theo chúng ta rất lâu sau khi tuổi thơ đã qua: ánh sáng lập lòe từ chiếc đèn ông sao, tiếng trống múa lân vọng ngoài phố, miếng bánh nướng được chia thành từng phần nhỏ, hay khoảnh khắc cả nhà ngẩng lên tìm chú Cuội giữa vầng trăng tròn.
Tết Trung Thu, hay Rằm tháng Tám, diễn ra vào ngày 15 tháng 8 âm lịch. Ở Việt Nam, đây từ lâu đã là một ngày hội đặc biệt dành cho trẻ em. Nhưng Trung Thu không chỉ có bánh và đèn lồng. Đằng sau những hoạt động quen thuộc ấy là cả một thế giới văn hóa với những câu chuyện dân gian, phong tục, món ăn, trò chơi và ký ức gia đình được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Với những gia đình Việt đang sống xa quê, sách còn có thể trở thành một chiếc cầu nhỏ nối trẻ với những điều mà các em không phải lúc nào cũng có cơ hội trải nghiệm trực tiếp. Một câu chuyện về rước đèn, phá cỗ hay chú Cuội có thể là khởi đầu rất tự nhiên để cha mẹ kể thêm về Trung Thu ngày mình còn bé.
Dưới đây là 10 lựa chọn trong bộ sưu tập sách Trung Thu của VietBookstore, dành cho nhiều độ tuổi và sở thích khác nhau, từ truyện tranh, thơ, sách song ngữ đến những cuốn giúp trẻ tìm hiểu phong tục và truyện dân gian Việt Nam.
1. Đủng Đỉnh Trăng Đi & Chuyện Mùa Trăng
Đủng Đỉnh Trăng Đi đưa các bạn nhỏ theo chân Trăng dạo chơi giữa phố Hội An trong đêm Trung Thu. Trăng theo bé ngắm những chiếc lồng đèn đầy màu sắc, làm bánh cùng mẹ, đi mua đèn cùng bố rồi quây quần phá cỗ với gia đình. Cuốn sách kết hợp thơ, tranh minh họa và âm nhạc; phiên bản gốc còn có mã QR để trẻ nghe các bài hát Trung Thu đi kèm. Sách do Chiều Xuân - Líu Lo viết lời và Hân Phạm minh họa, và đã từng được bán bản quyền để xuất bản phiên bản Đức - Việt tại Đức.
Trong khi đó, Chuyện Mùa Trăng đưa trẻ về một làng quê Bắc Bộ với vườn hồng đỏ, bưởi, ổi chín, bánh Trung Thu và một cộng đồng những con vật nhỏ đang háo hức chuẩn bị cho ngày hội trăng rằm. Những bức tranh được vẽ tay với gam màu cổ điển khiến cuốn sách có một vẻ rất riêng: vừa gần gũi với trẻ nhỏ, vừa dễ gợi ký ức cho người lớn.
2. Ai Chờ Trăng Tới?
Trong một thế giới đã có quá nhiều ánh đèn, liệu mọi người còn cần ánh trăng nữa không?
Nhân vật Trăng Bé chuẩn bị nhận nhiệm vụ quan trọng là “tỏa sáng”, nhưng lại băn khoăn về giá trị của chính mình. Từ đó mở ra một hành trình vừa kỳ ảo vừa gần với thế giới của trẻ hôm nay, khi Trăng Bé khám phá rằng giữa thành phố hiện đại rực sáng, con người vẫn chờ trăng, vẫn cần thiên nhiên và vẫn muốn cùng nhau tận hưởng một đêm Trung Thu đúng nghĩa.
Boxset của Lionbooks gồm một cuốn truyện và một cuốn thơ, do Chiều Xuân sáng tác và Thanh Phan minh họa; một số phiên bản được phát hành dưới dạng song ngữ Anh - Việt.
Vì thế, ngoài câu chuyện Trung Thu, cuốn sách còn mở ra những cuộc trò chuyện thú vị với trẻ về thiên nhiên, ánh sáng và một câu hỏi quan trọng: Điều gì làm cho một thứ trở nên có giá trị?
3. Treo Đèn Đón Trăng Lên
Nếu Chuyện Mùa Trăng mang vẻ ấm áp của một mùa Trung Thu làng quê, thì Treo Đèn Đón Trăng Lên mang lại một nhịp điệu rộn ràng của lễ hội.
Câu chuyện tiếp tục diễn ra ở làng Hồng Đỏ, lần này xoay quanh một cuộc thi văn nghệ trong hội trại Trung Thu. Nhân vật Sâu Xanh bước vào hành trình học cách tin vào bản thân, trở nên can đảm hơn và khám phá điều mình có thể làm.
Treo Đèn Đón Trăng Lên đã được chuyển thể thành nhạc kịch thiếu nhi, trong đó âm nhạc và những chất liệu văn hóa dân gian Việt Nam tiếp tục được khai thác.
4. Một Mùa Trăng Ướt
Không phải Trung Thu nào cũng có một bầu trời trong veo.
Ra mắt năm 2025, Một Mùa Trăng Ướt tiếp tục series Chuyện Mùa Trăng của tác giả Chiều Xuân và họa sĩ Thanh Phan. Lần này, làng Hồng Đỏ bước vào mùa trăng giữa những cơn mưa kéo dài và một trận bão khiến mọi kế hoạch dường như bị đảo lộn.
Nhưng chính khi mọi thứ không diễn ra như mong đợi, câu chuyện lại làm nổi bật một ý nghĩa khác của ngày hội: tình bạn, sự tử tế, tinh thần lạc quan và cách mọi người cùng nhau vượt qua khó khăn để cuối cùng vẫn có thể đón trăng. Đó cũng là một thông điệp đẹp cho trẻ nhỏ: một ngày đặc biệt không nhất thiết phải hoàn hảo mới trở nên đáng nhớ.
5. Có Cậu Là Vui Rồi
Với các bé nhỏ hơn, đặc biệt trong độ tuổi 0-4, Có Cậu Là Vui Rồi kể một câu chuyện Trung Thu bằng một ý tưởng rất giản dị: một bữa tiệc vui không phải vì có thật nhiều món, mà vì có những người cùng ngồi bên nhau.
Trong câu chuyện, sự đủ đầy không nằm ở một mâm cỗ phải thật hoàn hảo. Mỗi người có thể mang đến một điều mình có, và quan trọng hơn cả là luôn có thể dành thêm một chỗ cho một người bạn mới. VietBookstore và Lionbooks giới thiệu cuốn sách như một câu chuyện về sẻ chia, kết nối và sự cởi mở dành cho trẻ nhỏ.
Nếu có một bạn mới đến dự Trung Thu cùng mình, con sẽ làm gì để bạn ấy cảm thấy được chào đón?
6. Em Vui Tết Trung Thu
Nếu con đang ở độ tuổi bắt đầu làm quen với Trung Thu, Em Vui Tết Trung Thu là một cuốn khá dễ tiếp cận.
Thay vì chỉ kể một câu chuyện, sách giới thiệu hàng loạt hoạt động quen thuộc của Rằm tháng Tám như rước đèn, làm bánh nướng bánh dẻo, bày mâm cỗ hay múa lân, sau đó kết hợp với các trò tương tác như tìm hình, so sánh, tô màu và nối số. NXB Kim Đồng xếp sách vào nhóm dành cho trẻ nhà trẻ - mẫu giáo và đặc biệt hướng tới các bé khoảng 3-5 tuổi.
7. Mun và Phi Vụ Mặt Trăng
Còn nếu nhà bạn có một em bé luôn hỏi “tại sao?” và rất thích nghĩ ra những kế hoạch có phần... bất khả thi, hãy thử làm quen với Mun.
Trong Mun và Phi Vụ Mặt Trăng, cô bé Mun thử đủ những cách ngộ nghĩnh để thực hiện một ước mơ rất trẻ con: được gặp chú Cuội. Điều đáng yêu của câu chuyện không chỉ nằm ở đích đến, mà ở việc người lớn không vội dập tắt những ý tưởng khác thường của Mun. Trẻ được thử, được sai, được tò mò và tiếp tục tìm cách. Lionbooks giới thiệu cuốn sách cho trẻ từ khoảng 4 tuổi đến lứa tuổi tiểu học.
8. Chú Tễu Kể Chuyện Tết Trung Thu
Chú Tễu vốn là gương mặt quen thuộc của sân khấu múa rối nước Việt Nam. Trong cuốn sách này, nhân vật dân gian vui tính ấy trở thành người dẫn chuyện, đưa trẻ đi tìm câu trả lời cho hàng loạt câu hỏi về Trung Thu.
Vì sao có Tết Trung Thu? Chị Hằng và chú Cuội là ai? Ngày xưa trẻ em rước đèn như thế nào? Vì sao có tục phá cỗ?
Chú Tễu Kể Chuyện Tết Trung Thu của Lê Phương Liên và Vương Linh được NXB Kim Đồng giới thiệu cho độc giả 6-11 tuổi. Cuốn sách kết hợp những câu chuyện về trăng, sao, chú Cuội, chị Hằng với các phong tục như rước đèn và phá cỗ, giúp trẻ nhìn thấy Trung Thu không chỉ như một ngày vui mà còn như một phần của văn hóa dân gian Việt Nam.
9. Kể Chuyện Tết Trung Thu
Nếu ba mẹ muốn tìm một cuốn sách cùng bé để đọc lại nhiều năm, Kể Chuyện Tết Trung Thu của Phương Thúy và họa sĩ Kim Duẩn là tựa sách chúng tôi luôn tự tin giới thiệu với quý độc giả.
Sách không chỉ nói về chú Cuội hay chị Hằng mà đưa trẻ tìm hiểu rộng hơn về nguồn gốc ngày Trung Thu, mâm cỗ trông trăng, bánh Trung Thu, đồ chơi truyền thống và những hoạt động thường diễn ra trong ngày hội. Nội dung được Phương Thúy biên soạn với tham khảo từ những tài liệu về văn hóa và phong tục Việt Nam; phần tranh của Kim Duẩn kết hợp nét truyền thống với cách thể hiện hiện đại, trong đó có những minh họa panorama khổ lớn về không khí đêm rằm.
10. Sự Tích Chú Cuội Cung Trăng - The Story of a Man in the Moon
Và tất nhiên, sẽ khó nói về Trung Thu ở Việt Nam mà không nhắc tới chú Cuội.
Trong truyện dân gian, Cuội tìm thấy một cây thuốc kỳ diệu có khả năng cứu người. Nhưng chính cây thuốc ấy cũng dẫn đến hàng loạt biến cố, cuối cùng đưa Cuội lên tận cung trăng. Từ đó, hình bóng chú Cuội ngồi dưới gốc cây trên Mặt Trăng trở thành một trong những hình ảnh quen thuộc nhất trong trí tưởng tượng Trung Thu của trẻ em Việt Nam.
Ấn bản The Story of a Man in the Moon - Sự Tích Chú Cuội Cung Trăng thuộc series Vietnamese Folklore của NXB Kim Đồng, dành cho trẻ khoảng 6-11 tuổi. Câu chuyện được kể lại bằng tiếng Anh và minh họa bởi họa sĩ Việt Nam, vì thế đặc biệt thú vị với những gia đình muốn trẻ vừa tiếp cận truyện dân gian Việt vừa phát triển khả năng đọc tiếng Anh.
Một mùa Trung Thu bắt đầu từ những trang sách
Trung Thu của mỗi gia đình có thể rất khác nhau. Có nhà tự làm đèn lồng, có nhà mua bánh về chia nhau sau bữa tối, có nơi trẻ được xem múa lân và phá cỗ, cũng có những gia đình sống xa Việt Nam và Trung Thu chủ yếu bắt đầu từ một bài hát, một cuộc gọi với ông bà hay một cuốn sách mở ra trước giờ đi ngủ.
Mười tựa sách trên hiện có trong bộ sưu tập sách Tết Trung Thu của VietBookstore, với lựa chọn từ sách cho bé 0-4 tuổi, picture book, sách tương tác, sách song ngữ đến truyện dân gian dành cho trẻ tiểu học.
Mùa trăng đang đến gần. Có lẽ đây là lúc thích hợp để chọn một cuốn sách, ngồi xuống cùng con và bắt đầu bằng một câu hỏi thật đơn giản:
“Trung Thu hồi bố mẹ còn nhỏ trông như thế nào nhỉ?”
